Przejdź do głównej zawartości

kokosy i palma kokosowa - zastosowanie | use of coconut and coconut palm



Wczoraj Palma na rondzie rondzie de Gaulle'a, która nadała nowy wymiar nazwie Alej Jerozolimskich, skończyła 10 lat.Taką informację dostałam w newsletterze Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

Palma nosi tytuł Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich, a jej autorką jest Joanna Rajkowska (strona projektu).
Makieta ronda z palmą, zdjęcie J. Rajkowskiej ze strony www.palma.art.pl


Muzeum pisze:
Palma jest pomnikiem. Powstała w głowie Rajkowskiej podczas jej podróży do Izraela. Przypomina o przedwojennych żydowskich mieszkańcach Warszawy. Zbudowano ją dzięki dobrej woli wielu osób i instytucji - m. in. Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski i Fundacji Instytut Promocji i Sztuki. Palma jest pochwałą różnorodności i niestabilności. Warszawa rozrasta się i rozpada na wiele niekompatybilnych urbanistycznych kawałków. W niszach pojawia się nowe życie - oddolne inicjatywy, nietypowe przekształcenia, "spadochronowe" rozwiązania architektoniczne, pomysły na nowe, lepsze miasto. Artystka wskazuje na czarne dziury - w planowaniu miejskim, w zbiorowym sumieniu, w systemie prawnym. Palma walczy z amnezją i brakiem wyobraźni.

No w sumie...


Ale odezwała się we mnie ogrodniczka...

...i okazuje się, że taka prawdziwa palma kokosowa (Cocos nucifera L.) to również wielce pożyteczna roślina. Każda jej część znajduje zastosowanie:
top to bottom: leaves, fruits, trunk, friut [exocarp, mesocarp, seed]




Nasiona. Palma kokosowa ma jadalne nasiona, które powszechnie nazywane są orzechami kokosowymi, a z botanicznego punktu widzenia są to pestki, takie jak mają na przykład wiśnie i czereśnie. Czereśnie mają jednak tę przewagę, że ich miąższ jest mięsisty i jadalny, natomiast miąższ kokosa jest włóknisty i zdrewniały:
coco nut vs cherry

Endosperm (bielmo). Biała część pestki (endosperm) bywa jadana na świeżo lub po wysuszeniu (kopra) i zmieleniu (wiórki kokosowe) jako dodatek do różnych potraw. Z kopry wytłacza się też spożywczy olej kokosowy, który z powodzeniem można stosować do przygotowywania posiłków. Olej kokosowy dodaje się do kosmetyków (pielęgnacja ciała i włosów), olejów leczniczych i mydeł. Pewne badania sugerują, że olej kokosowy może wspomagać leczenie AIDS.
Po namoczeniu i wytłoczeniu kopry otrzymuje się mleczko kokosowe (emulsja wody i oleju kokosowego),  które w postaci płynnej lub proszku, pasty czy kremu stosowane jest w kuchni azjatyckiej.
Zdrewniałe okrywy nasienne służą jako naczynia i opał. 

Woda kokosowa. Smaczny, słodkawy płyn z wnętrza kokosu (woda kokosowa), błędnie nazywany mlekiem kokosowym, jest bardzo lubianym napojem orzeźwiającym. Pozyskuje się go z wyrośniętych ale nie w pełni dojrzałych owoców i wypija się go wprost z owocu po odcięciu wierzchołka. Skład wody kokosowej jest bardzo bogaty i zbliżony do napojów nawadniających przeznaczonych dla sportowców. Woda kokosowa może w nagłych przypadkach zastąpić osocze krwi.

Miąższ. Z miąższu, czyli włóknistej części owocu uzyskuje się surowiec na liny, maty, siatki, torby, elementy odzieży (np. skarpetki) i wiele innych produktów.


Sok palmowy, pozyskiwany z naciętych kwiatostanów jest słodki. Można go spożywać na świeżo lub odparować wodę otrzymując syrop i cukier.  Po poddaniu fermentacji z soku otrzymujemy wino palmowe lub ocet oraz  (po destylacji) arak.


Pyłek palmy kokosowej, zbierany przez pszczoły lub mechanicznie można znaleźć w sklepach ze zdrową żywnością.


Liście. Młode liście są jadalne. Szersze zastosowanie znajdują jednak w wyplataniu koszy, dachów, płotów, a nawet ścian budynków.


Kłodzina to materiał budowlany. Z drewna kokosowego produkuje się też meble. Z wnętrza pnia (szczególnie młodych roślin) wycina się środkową część, zwaną sercem palmy, która nie jest tak włóknista jak zewnętrzne warstwy kłodziny i może być używana jako warzywo.



Sami widzicie, że nic tylko zacząć uprawiać palmy, najlepiej na jakiejś wyspie na Pacyfiku :)


Źródła:
Atlas owoców egzotycznych. Bernd Nowak, Bettina Schulz, Wyd. Horyzont 2002
Edible Palms and Their Uses, Jody Haynes, John McLaughlin, http://www.quisqualis.com/tv01ediblepalms.html

Komentarze

  1. Ciekawy artykuł , zastanawiam sie czy jak bym tak zasadziła do doniczki taki kokos(pestke) czy by cos wyrosło ;)... tak troche dziwnie bo sam w sobie kokos jest o wiele większy i z przyzwyczajenia wiekszość odbiera go raczej jak cos bliskiemu owocu hehe :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję :)
      Skoro palmy rozmnaża się na skalę przemysłową właśnie przez nasiona, przypuszczam, że może się to udać również na parapecie: "Rośliny rozmnaża się z nasion wysiewanych na rozsadnikach z piasku, poziomo układając na powierzchni lub lekko zagrzebując namoczone w wodzie owoce; kiełkowanie trwa do 14 tygodni." Jest to cytat ze wspomnianego wyżej atlasu. Trochę może zawiły, ale wskazuje, że jeżeli będziemy postępowali jak w przypadku innych nasion, czyli zapewnimy podłoże i wilgoć, to nasiono wykiełkuje.
      Pozdrawiam!

      Usuń

Prześlij komentarz

Sprawdź koniecznie te artukuły!

Jak uprawiać ziemniaki w doniczkach?

Wiecie że można uprawiać ziemniaki w doniczkach na balkonie? Są nawet specjalnie do tego przystosowane podwójne doniczki z "okienkiem" takie jak ta. Ale ziemniaki można uprawiać także w doniczkach czy pojemnikach (plastikowych, drewnianych) a także w workach.
Aby zebrać więcej bulw można ziemniaka trochę "oszukać": jeśli w miarę wzrostu roślin będziemy je obsypywać ziemią, to na całej podziemnej części będą powstawały bulwy. Im wyższe rośliny, tym więcej ziemniaków na obiad :)

Ogórek meksykański - z czym to się je?

W ramach cyklu o warzywach dyniowatych dzisiaj będzie o ogórku meksykańskim, znanym też w Polsce jako mysi melon, mini arbuz i cucamelon. Angielskie nazwy z jakimi możecie się spotkać to: mouse melon, Mexican sour gherkin, cucamelon, Mexican miniature watermelon, Mexican sour cucumber. Angielskie nazwy dosyć dobrze oddają czym właściwie jest ogórek meksykański i jak smakuje. W Meksyku, skąd pochodzi, nazywany jest małym arbuzem (sandita) i to jest chyba najlepsze określenie. Nazwa łacińska tej rośliny to Melothria scabra, więc jak widać jest to zupełnie inny gatunek niż nasz swojski ogórek (Cucumis sativus). Pod względem pokroju, liści i pędów przypomina ogórka, ale jego owoce są małe (2-3 cm długości), z rysunkiem jak u arbuza. Co prawda po przekrojeniu owocu (zdjęcie powyżej) znowu nasuwa się podobieństwo do ogórka, natomiast w smaku przypomina on bardziej arbuza skropionego sokiem z limonki. Owoce mają dosyć twardą skórkę (ale obieranie ich nie ma sensu), są chrupiące i dosyć kwaś…

Kiwano - i owoc, i warzywo

Kiwano to kolejne ciekawe i smaczne, a przy tym dekoracyjne warzywo, do uprawy którego chciałam Was zachęcić. Jego owoce nie dość że są smaczne - jakby melon skropiony limonką - to jeszcze bardzo ładne. U mnie w domu wytrwały 3 miesiące, a podobno można przechowywać je nawet przez 6 miesięcy. 
Co to właściwie jest kiwano?
Kiwano (Cucumis metuliferus) jest rośliną dyniowatą spokrewnioną ze zwykłym ogórkiem, czyli ogórkiem siewnym (Cucumis sativus). Inne nazwy to:ogórek kiwano, ogórek afrykański, ogórek kolczasty.Angielskie nazwy są jeszcze bardziej liczne: horned melon, kiwano, African horned cucumber, African horned melon, jelly melon, hedged gourd, melano...
Jak uprawiać kiwano?
Jak ogórki :) Kluczem do sukcesu w uprawie jest wcześniejsze przygotowanie rozsady (podobnie jak w przypadku melonów czy arbuzów), ponieważ kiwano potrzebuje dużo czasu na wytworzenie owoców. Dlatego nie można wysiać nasion wprost do gruntu po 15 maja, co udaje się ze zwykłymi ogórkami. Ja sama w  ubiegłym r…