Przejdź do głównej zawartości

Skąd się wzięły truskawki? | The origin of strawberries

Nie wyobrażam sobie czerwca bez truskawek. Wy pewnie też :) A wyobrażacie sobie, że jeszcze 300 lat temu takich dużych, soczystych truskawek jakie znamy nie było nawet na świecie?
Truskawka to stosunkowo młody "wynalazek" i w porównaniu z innymi roślinami gości na naszych stołach dość krótko. Pierwsze kroki w tym kierunku poczynili Francuzi, którzy w XIV wieku zaczęli uprawiać w swoich ogrodach poziomki pospolite (Fragaria vesca) wykopane w lesie. Ale to nie od poziomek pospolitych wywodzą się truskawki, tylko ze skrzyżowania dwóch innych gatunków poziomek.
I tutaj będzie mała dygresja genetyczno-nazewnicza abyście mogli zrozumieć co i jak.
Poziomka jaką możecie spotkać w naszych lasach to poziomka pospolita, po łacinie Fragaria vesca. Truskawka po łacinie to Fragaria ×ananassa - poziomka ananasowa. Znaczek × przed nazwą gatunkową wskazuje że roślina jest tzw. mieszańcem międzygatunkowym. W przypadku truskawki skrzyżowane zostały dwa gatunki poziomek zza Atlantyku: poziomka wirginijska (Fragaria virginiana, matka) i poziomka chilijska (Fragaria chiloensis, ojciec).
Wracając do historii, tak jak wspomniałam najpierw zaczęto uprawiać poziomki pospolite. Po nich w XVI wieku przyszła kolej na poziomki wysokie (Fragaria moschata). W XVII wieku z amerykańskiej Virginii została sprowadzona do Europy poziomka wirginijska (Fragaria virginiana). Ten gatunek wyróżniał się odpornością na mróz, ale owoce miał drobne jak pozostałe poziomki.
Przełom nastąpił na początku XVIII wieku, kiedy to francuski szpieg (!) w 1714 roku przywiózł z Chile do Francji poziomkę chilijską (Fragaria chiloensis), która co prawda nie była mrozoodporna, i miała mniej kwiatów, za to kwiaty były większe i dawały większe owoce.
Teraz pomyślicie pewnie, że sprytni francuscy hodowcy skrzyżowali dwa gatunki aby połączyć ich cechy, ale prawda jest taka, że te dwa gatunki skrzyżowały się same kiedy były uprawiane obok siebie. Niestety nie wiadomo kiedy dokładnie to nastąpiło, a bardzo możliwe, że kilku hodowców otrzymało takie "krzyżówki" niezależnie. W każdym razie przyjmuje się, że truskawka powstała w połowie XVIII wieku, bo informacje o truskawce znaleźć można w dziele "Historia naturalna truskawek" autorstwa znanego botanika Antoine Nicolas Duchesne, wydanym w 1766 roku.
Samo udane skrzyżowanie dwóch gatunków to nie był jeszcze koniec prac. Pałeczkę przejęli Anglicy, którzy prowadząc dość zawiły proces hodowli (tego już wam oszczędzę, a fascynatów genetyki i hodowli odsyłam do źródeł na końcu artykułu) otrzymali ostateczną wersję truskawki i szereg jej odmian.
Ciekawa jest również historia uprawy truskawek na Kaszubach - jest ona na tyle długa, że truskawka kaszubska - kaszëbskô malëna - jest produktem tradycyjnym chronionym prawem.

Komentarze

Sprawdź koniecznie te artukuły!

Jak uprawiać ziemniaki w doniczkach?

Wiecie że można uprawiać ziemniaki w doniczkach na balkonie? Są nawet specjalnie do tego przystosowane podwójne doniczki z "okienkiem" takie jak ta. Ale ziemniaki można uprawiać także w doniczkach czy pojemnikach (plastikowych, drewnianych) a także w workach.
Aby zebrać więcej bulw można ziemniaka trochę "oszukać": jeśli w miarę wzrostu roślin będziemy je obsypywać ziemią, to na całej podziemnej części będą powstawały bulwy. Im wyższe rośliny, tym więcej ziemniaków na obiad :)

Jak hodować kiełki?

Niezależnie od gatunku nasiona (1) przebieramy, (2) płuczemy, (3) namaczamy, (3) płuczemy, (4) wysiewamy i (5) płuczemy/zraszamy przynajmniej raz dziennie i (6) czekamy na zbiory.

Żelazna zasada uprawy kiełków to czysto, mokro, ciepło i przewiewnie, ale...
Informacji na ten temat jest cała masa na różnych stronach, ale jest parę ważnych rzeczy na które nie zwraca się uwagi, stąd pomysł na poniższe vademecum. Tutaj znajdziecie ważne informacje ode mnie oraz linki do wartościowych stron. Zatem po kolei:

1. Czy kiełkowanie jest dla mnie?
Prawdopodobnie tak :) jest to przyjemne, proste i satysfakcjonujące zajęcie. Jeśli nie masz jednak przekonania nie kupuj od razu kiełkownicy i pół kilo nasion. Początkującym i niezdecydowanym polecam uprawę w słoiku (słoik + gaza + sznurek/gumka) i torebkę nasion rzodkiewki.

2. Kupowanie nasion Przede wszystkim kupujemy nasiona o których wiemy, że są przeznaczone do uprawy na kiełki. Jeżeli nasiona były wyprodukowane z przeznaczeniem na kiełki, to na p…

Ogórek meksykański - z czym to się je?

W ramach cyklu o warzywach dyniowatych dzisiaj będzie o ogórku meksykańskim, znanym też w Polsce jako mysi melon, mini arbuz i cucamelon. Angielskie nazwy z jakimi możecie się spotkać to: mouse melon, Mexican sour gherkin, cucamelon, Mexican miniature watermelon, Mexican sour cucumber. Angielskie nazwy dosyć dobrze oddają czym właściwie jest ogórek meksykański i jak smakuje. W Meksyku, skąd pochodzi, nazywany jest małym arbuzem (sandita) i to jest chyba najlepsze określenie. Nazwa łacińska tej rośliny to Melothria scabra, więc jak widać jest to zupełnie inny gatunek niż nasz swojski ogórek (Cucumis sativus). Pod względem pokroju, liści i pędów przypomina ogórka, ale jego owoce są małe (2-3 cm długości), z rysunkiem jak u arbuza. Co prawda po przekrojeniu owocu (zdjęcie powyżej) znowu nasuwa się podobieństwo do ogórka, natomiast w smaku przypomina on bardziej arbuza skropionego sokiem z limonki. Owoce mają dosyć twardą skórkę (ale obieranie ich nie ma sensu), są chrupiące i dosyć kwaś…