Przejdź do głównej zawartości

Jak kupować dynie? | How to buy pumpkins?

Jak wybrać dobrą dynię? Jak odróżnić najbardziej wartościowe owoce dyni olbrzymiej (ang. winter squash) od owoców dyni zwyczajnej (ang. summer squash)? Oto jest pytanie.
Obserwując to, co dzieje się na sklepowych półkach i w Internecie postanowiłam zadziałać i przygotować mały przewodnik po dyniach. Bo trzeba przyznać, że zamieszanie wokół nazw i przynależności gatunkowej w przypadku dyń jest faktem nie tylko w Polsce ale i innych krajach. Wiąże się ono z ogromną różnorodnością w wyglądzie tych rośli i bardzo długą tradycją ich uprawy w różnych częściach świata.

Ten wpis opisuje dynie pod kątem kulinarnym. Jeśli chcesz poznać podstawowe informacje o tym jakie są najważniejsze gatunki dyń, jak wyglądają i jak je uprawiać - zapraszam tutaj.

owoce dyni olbrzymiej i dyni zwyczajnej

W Polsce możemy kupić głównie owoce trzech gatunków dyni: dyni olbrzymiej (Cucurbita maxima), dyni zwyczajnej (Cucurbita pepo) i dyni piżmowej (Cucurbita moschata). 

Dynia olbrzymia i piżmowa zawierają najwięcej beta karotenu i w związku z tym można powiedzieć, że są najbardziej wartościowe. Skórka owoców tych dyń jest zwykle pomarańczowa (w przypadku dyni olbrzymiej może być np. zielona, szara), miąższ ma intensywnie pomarańczowy kolor. Owoce tych dwóch gatunków najlepiej nadają się na przetwory i ciasta, do pieczenia i gotowania zupy dyniowej. Znajdują się również w daniach gotowych dla dzieci (tych w słoiczkach) - i dobrze, ale o tym napiszę innym razem.
(Polecam polskie odmiany dyni olbrzymiej, których opisy znajdziecie tutaj.)
Cucurbita maxima - winter squash has a round and soft stalk.

Cucurbita moshata, Butternut type


Na rynku dostępne są również pomarańczowe, duże i bardzo atrakcyjnie wyglądające owoce dyni zwyczajnej. Ich miąższ nie jest tak intensywnie pomarańczowy, co wiąże się z mniejszą zawartością beta karotenu. Można je oczywiście jeść, ale równie dobrym zastosowaniem dla nich jest lampion na Halloween:
Dynia zwyczajna jest najbardziej zróżnicowanym gatunkiem. Do odmian botanicznych należy kabaczek i cukinia oraz patison, dynia makaronowa (miąższ po ugotowaniu rozpada się na nitki) i dynia oleista (również bezłupinowa, z nasion której tłoczy się najlepszy olej):
Cucurbita pepo has an angular stem. Types: pumpkins, zucchini, pattypan squash.


Zatem jak odróżnić dynię olbrzymią od dyni zwyczajnej? Zwróć uwagę na szypułkę. Dynia olbrzymia ma okrągłą i miękką szypułkę. Dynia zwyczajna, czego najlepszym przykładem jest cukinia, ma kanciastą szypułkę, która w przekroju przypomina gwiazdkę. Widać to na moich zdjęciach:
Left:Cucurbita maxima - winter squash has a round and soft stalk.
Right:Cucurbita pepo has an angular stem.

Poniżej jeszcze więcej zdjęć dyni olbrzymiej:



Gdzie kupować dynie? Wszędzie
PS. Z kupowaniem dyni olbrzymiej warto wstrzymać się do drugiej połowy września. Albo przyjąć zasadę, że im później tym lepiej, ponieważ zawartość beta karotenu w owocach rośnie w miarę dojrzewania.

Życzę świadomego kupowania :)


Komentarze

Popularne posty z tego bloga

ogórek meksykański, mysi melon, cucamelon | Mexican gherkin, Mouse melon, cucamelon

W ramach cyklu o warzywach dyniowatych dzisiaj będzie o ogórku meksykańskim, znanym też w Polsce jako mysi melon, mini arbuz i cucamelon. Angielskie nazwy z jakimi możecie się spotkać to: mouse melon, Mexican sour gherkin, cucamelon, Mexican miniature watermelon, Mexican sour cucumber. Angielskie nazwy dosyć dobrze oddają czym właściwie jest ogórek meksykański i jak smakuje. W Meksyku, skąd pochodzi, nazywany jest małym arbuzem (sandita) i to jest chyba najlepsze określenie.

Historia portretu marka kucmerki | Let's make it like Anna Atkins!

W ubiegłą sobotę miałam wielką frajdę. Uczestniczyłam w warsztatach dotyczących ilustracji botanicznych i po raz pierwszy od nie pamiętam jak dawna poświęciłam się pracy bardziej kreatywnej niż pisanie i fotografowanie czy gotowanie*. Warsztaty odbywały się w Ogrodzie Botanicznym UW w ramach cyklu Ogrodowe odkrywanie. Inspirowane były opracowaniem pt. British Algae: Cyanotype Impressions fotografki Anne Atkins. Były prowadzone przez dwie przesympatyczne kobiety: biolożkę Krystynę Jędrzejewską-Szmek i ogrodniczkę Mariannę Darżynkiewicz-Wojcieską (blog Dzieje Kuchennej Wiewióry). A motywem przewodnim były „baldaszki” czyli rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae). Od razu powiem, że warsztaty były bardzo ciekawe i bogate pod względem formy i treści. Nie sposób opowiedzieć o wszystkim, ale nie o to też chyba chodzi :) Warsztaty były podzielone na część teoretyczną i praktyczną, które się ze sobą przeplatały. W części teoretycznej wysłuchaliśmy opowieści o historii ilustracji botaniczn…

dlaczego ogórki są gorzkie? | why do cucumbers are bitter?

Gorzkie ogórki? Nie szkodzi! Zaraz dowiecie się dlaczego, ale najpierw wyjaśnijmy dlaczego ogórki bywają gorzkie.

Gorycz jest naturalną cechą owoców ogórka spowodowaną obecnością kukurbitacyn i jest ona trudna do wyeliminowania. Zwykle owoce ogórka dostępne na polskim rynku nie są gorzkie, o ile rośliny były uprawiane w optymalnych warunkach. Potencjalnie u wielu odmian kukurbitacyny mogą się pojawić w owocach np. z powodu niedostępności wody, zmiennych warunków uprawy, niedoboru azotu i zbyt dużej różnicy pomiędzy temperaturą w dzień i w nocy. Warto więc kupować owoce ze sprawdzonego źródła.

Najwięcej goryczy jest przy szypułce, więc można ją ograniczyć obierając owoce od jaśniejszego końca w stronę szypułki (próbowałam - zwykle niewiele to daje).

A teraz dobra wiadomość - gorzkie ogórki można kisić. Po ukiszeniu ogórki przestają być gorzkie. Właściwie powinnam napisać, że ogórki pozbawione goryczy źle się kiszą i gorycz w ogórkach jest potrzebna, jeżeli chcemy je kisić :) To dlatego…