Przejdź do głównej zawartości

Jak kupować dynie? | How to buy pumpkins?

Jak wybrać dobrą dynię? Jak odróżnić najbardziej wartościowe owoce dyni olbrzymiej (ang. winter squash) od owoców dyni zwyczajnej (ang. summer squash)? Oto jest pytanie.
Obserwując to, co dzieje się na sklepowych półkach i w Internecie postanowiłam zadziałać i przygotować mały przewodnik po dyniach. Bo trzeba przyznać, że zamieszanie wokół nazw i przynależności gatunkowej w przypadku dyń jest faktem nie tylko w Polsce ale i innych krajach. Wiąże się ono z ogromną różnorodnością w wyglądzie tych rośli i bardzo długą tradycją ich uprawy w różnych częściach świata.

Ten wpis opisuje dynie pod kątem kulinarnym. Jeśli chcesz poznać podstawowe informacje o tym jakie są najważniejsze gatunki dyń, jak wyglądają i jak je uprawiać - zapraszam tutaj.

owoce dyni olbrzymiej i dyni zwyczajnej

W Polsce możemy kupić głównie owoce trzech gatunków dyni: dyni olbrzymiej (Cucurbita maxima), dyni zwyczajnej (Cucurbita pepo) i dyni piżmowej (Cucurbita moschata). 

Dynia olbrzymia i piżmowa zawierają najwięcej beta karotenu i w związku z tym można powiedzieć, że są najbardziej wartościowe. Skórka owoców tych dyń jest zwykle pomarańczowa (w przypadku dyni olbrzymiej może być np. zielona, szara), miąższ ma intensywnie pomarańczowy kolor. Owoce tych dwóch gatunków najlepiej nadają się na przetwory i ciasta, do pieczenia i gotowania zupy dyniowej. Znajdują się również w daniach gotowych dla dzieci (tych w słoiczkach) - i dobrze, ale o tym napiszę innym razem.
(Polecam polskie odmiany dyni olbrzymiej, których opisy znajdziecie tutaj.)
Cucurbita maxima - winter squash has a round and soft stalk.

Cucurbita moshata, Butternut type


Na rynku dostępne są również pomarańczowe, duże i bardzo atrakcyjnie wyglądające owoce dyni zwyczajnej. Ich miąższ nie jest tak intensywnie pomarańczowy, co wiąże się z mniejszą zawartością beta karotenu. Można je oczywiście jeść, ale równie dobrym zastosowaniem dla nich jest lampion na Halloween:
Dynia zwyczajna jest najbardziej zróżnicowanym gatunkiem. Do odmian botanicznych należy kabaczek i cukinia oraz patison, dynia makaronowa (miąższ po ugotowaniu rozpada się na nitki) i dynia oleista (również bezłupinowa, z nasion której tłoczy się najlepszy olej):
Cucurbita pepo has an angular stem. Types: pumpkins, zucchini, pattypan squash.


Zatem jak odróżnić dynię olbrzymią od dyni zwyczajnej? Zwróć uwagę na szypułkę. Dynia olbrzymia ma okrągłą i miękką szypułkę. Dynia zwyczajna, czego najlepszym przykładem jest cukinia, ma kanciastą szypułkę, która w przekroju przypomina gwiazdkę. Widać to na moich zdjęciach:
Left:Cucurbita maxima - winter squash has a round and soft stalk.
Right:Cucurbita pepo has an angular stem.

Poniżej jeszcze więcej zdjęć dyni olbrzymiej:



Gdzie kupować dynie? Wszędzie
PS. Z kupowaniem dyni olbrzymiej warto wstrzymać się do drugiej połowy września. Albo przyjąć zasadę, że im później tym lepiej, ponieważ zawartość beta karotenu w owocach rośnie w miarę dojrzewania.

Życzę świadomego kupowania :)


Komentarze

Popularne posty z tego bloga

ogórek meksykański - z czym to się je? [OGRÓD SMAKOSZA] | mexican gherkin in [FOODIE'S GARDEN]

W ramach cyklu o warzywach dyniowatych dzisiaj będzie o ogórku meksykańskim, znanym też w Polsce jako mysi melon, mini arbuz i cucamelon. Angielskie nazwy z jakimi możecie się spotkać to: mouse melon, Mexican sour gherkin, cucamelon, Mexican miniature watermelon, Mexican sour cucumber. Angielskie nazwy dosyć dobrze oddają czym właściwie jest ogórek meksykański i jak smakuje. W Meksyku, skąd pochodzi, nazywany jest małym arbuzem (sandita) i to jest chyba najlepsze określenie. Nazwa łacińska tej rośliny to Melothria scabra, więc jak widać jest to zupełnie inny gatunek niż nasz swojski ogórek (Cucumis sativus). Pod względem pokroju, liści i pędów przypomina ogórka, ale jego owoce są małe (2-3 cm długości), z rysunkiem jak u arbuza. Co prawda po przekrojeniu owocu (zdjęcie powyżej) znowu nasuwa się podobieństwo do ogórka, natomiast w smaku przypomina on bardziej arbuza skropionego sokiem z limonki. Owoce mają dosyć twardą skórkę (ale obieranie ich nie ma sensu), są chrupiące i dosyć kwaś…

Kasztan czy kasztanowiec? I: czy kasztany są jadalne? | chestnut and Aesculus - Polish dilemmas

Kasztany to owoce kasztanowca lub kasztana. Zatem na zdjęciu obok mamy pieczone kasztany kasztana :)  Botanicy nadając drzewu o nawie Aesculus hippocastanum nazwę kasztanowca wprowadzili nieco zamieszania w nasze życie. Jak gdyby tego było mało, z botanicznego punktu widzenia kasztany są... orzechami! Dla ogrodnika jest to fascynujące, ale dla pozostałych raczej mylące. Zatem usystematyzujmy.
Kasztan jadalny (Castanea sativa) należy do rodziny bukowatych (Fagaceae). Do tej samej rodziny należy np. buk i dąb. Nasiona kasztana są jadalne (buka zresztą też, ale żołędzie to oddzielna historia...). Nawet więcej - są całkiem smaczne. Nie jada się ich na surowo, ale po upieczeniu. W smaku są słodkie i mączyste. Trochę jak słodki ziemniak. Mają przyjemny, słodki aromat. Nasiona zbiera się latem. Po wysuszeniu, w chłodnym i suchym miejscu można je przechowywać nawet 12 miesięcy. To dlatego można je kupić przez cały rok. Nawet w Warszawie można kupić przez cały rok takie prażone kasztany jak na …

Polskie dynie - odmiany dyni olbrzymiej | Polish gourd (Cucurbita maxima) cultivars

Obecnie dynie są bardzo popularnym warzywem, zarówno w ogrodzie, jak i w kuchni. Wciąż mają małe znaczenie gospodarcze, ale królują w przydomowych ogródkach.  Dobrze wiedzieć, że mamy wiele polskich odmian tego warzywa. Przy kupowaniu nasion warto zwrócić na to uwagę z bardzo praktycznej przyczyny: odmiany wyhodowane w Polsce są najlepiej przystosowane do naszego klimatu, więc mamy większe szanse na udane zbiory.

Dodatkowo, hodowla dyń poszła w kierunku małych owoców - nie ma już problemu z dużymi owocami, które nie dość że ciężkie i nieporęczne, to jeszcze trudno było wykorzystać od razu w całości.

Choć moja ulubiona odmiana to 'Ambar' (najlepsza do pieczenia i na zupę, bo ma twardy miąższ a po ugotowaniu/pieczeniu kremową konsystencję), to śmiało mogę polecić wszystkie poniższe odmiany, bo są świetne - i do pieczenia, i na zupę.
Poniżej zamieszczam listę odmian wraz z krótką charakterystyką:


'Amazonka'
typ wzrostu: półkrzaczasty
kolor skórki: pomarańczo…